Kybele / Meter Steunene Kutsal Alanı 

Aizanoi Antik Kenti merkezinin yaklaşık 4 km güneyinde, Penkalas Çayı’nın batısında yer alan kayalık ve dik bir yamaç üzerinde konumlanmaktadır. Ana Tanrıça Kybele’nin bu bölgedeki yerel adı olan Meter Steunene, özellikle mağara kültüyle ilişkilendirilen kutsal bir inanışın merkezinde yer alır. Yamacın içerisinde bulunan ve günümüzde çökmeler nedeniyle girişi kapanmış olan mağaranın, Meter Steunene kültünün ana ibadet mekânı olduğu düşünülmektedir.

Mağaranın üzerinde yer alan platoda bulunan iki yuvarlak yapının ise bu kültle ilişkili altarlar olduğu kabul edilmektedir. Güneydeki daha büyük yapının taurobolium (boğa kurbanı), kuzeydekinin ise criobolium (koç kurbanı) ritüelleri için kullanıldığına dair yorumlar mevcuttur. Bu durum, kutsal alanın yalnızca sembolik değil, aynı zamanda aktif ritüel uygulamalarına sahne olan bir merkez olduğunu göstermektedir.

Antik kaynaklar da bu alanın önemini doğrulamaktadır. Antik çağın önemli gezgin ve yazarlarından Pausanias, Aizanoi halkının Phrygia’da Steunos adıyla bilinen mağara ve Penkalas Çayı çevresine yerleştiğini aktarmaktadır. Pausanias, bir başka pasajında Steunos Mağarası’nı Antik dünyanın en ünlü mağaralarından biri olarak tanımlamakta ve buranın Ana Tanrıça’ya adanmış kutsal bir mekân olduğunu vurgulamaktadır.

Dikkat çekici bir diğer unsur ise, Meter Steunene kutsal alanının karşı yamacında, yakın tarihlere kadar yöre halkı tarafından kutsal kabul edilen Aba (Abla) Sultan alanının varlığıdır. Bu alanda gerçekleştirilen adak, kurban, yağmur duası ve çocuk sahibi olma dilekleri gibi uygulamalar, binlerce yıl arayla da olsa aynı mekânsal hafızanın ve kutsallık algısının devam ettiğini göstermesi bakımından oldukça önemlidir.